zwe(r)vende fascinaties

Laat ik het deze avond maar meteen duidelijk maken: ik mag alles. Zal ik nu mijn tong naar jullie uitsteken? Of bedoel ik stiekem meer dat ik mijn aanwezigheid en empathie op een positieve manier tot jullie zal richten? De enige begrenzing nu vormt mijn eigen censor en referentiekader als ook de zoektocht naar mijn schrijfstijl, mijn politieke (vies woord eigenlijk) correctheid. Eén ding is redelijk zeker: het verleden blijft geleefd, het heden een oneindig moment, de toekomst een open boek en meer van dit soort clichés. Ook vrij waar: de wal keert het schip, hoe dan ook een keer. Alles kan een mens gelukkig maken, ‘alles kan als jij het laat gebeuren’ werd mooi bezongen in de musical Mary Poppins, one of my favourites. Waarom opeens die Engelse woordjes als uitspraak in je betoog, Fons?

Ja lieve toehoorders, zoals je merkt ben ik met mezelf in gesprek en jullie zijn getuigen, enigszins te gast in mijn spreekwoordelijke black box. Wat dat aangaat treffen jullie het wellicht niet de komende paar minuten. Rechtvaardigheid drijft mij, intrinsiek gemotiveerd wil ik in mijn schrijfsels opkomen voor de underdogs die mij beroeren en ik wil de woorden en zinnen die universeel en in alle tijden zwerven – of zweven zoals je wil -een stem op schrift en in de publieke ruimte geven. Een gure wind omvat het landschap en meer specifiek de straten als een veilige ontbering voor alle levensellende die haar burgers veroorzaken. Ontdaan van te veel liefde schuurt en beukt zij op robuuste bastions van elitaire en machtigen maar ook van ontaarde slapers zoals in mijn herinnering schrijver Ward Ruyslinck volgens mij onaangepaste burgers noemde. De avondschemering beschermt de stinkende wonden die deze bewuste dag gemaakt heeft. Het klootjesvolk overleeft de problemen waarvoor zij kwamen te staan. Liefdevol knipogen sterren en kantelt de maan alle ellende naar de volgende dag waarbij de zon tracht ze grotendeels weg te branden. Terwijl striemende weerfeiten neerdalen op burgers die ongemakkelijke waarheden wegwuiven als irritante wolkjes voor hunkerende zonaanbidders doen extreme zeldzaamheden zich in steeds frequenter tempo voor. Ook het klimaat zit in de huidige transitiefase waarin wij steeds vaker willen vluchten in polarisatie en de planeet Mars. Ja die planeet, weet je wel die mede werd mogelijk gemaakt door Apollo ruimteprogramma’s, NASA en de inmiddels paniekerige overheden die een rustpunt zoeken voor het gedoe dat is uitgebroken hier op onze aarde.

Feestslingers hangen nog roerloos in onze woonkamer na de muzikale euforie van enkele dagen gelee waarin de dagelijkse problemen, beter gezegd sores achter het glasvezelbehang zijn getoeterd. Een ananas in een gelaten fruitschaal beziet het afnemende daglicht en trilt haar stille energie naar mij, de schrijver van dit onsamenhangende stemmingspamflet. Of iets dat daarvoor doorgang moet vinden. Mistflarden van zelfuitgezochte Spotify-nummers voeren de boxen in de gevierde ruimte. De omslag van het inspirerende boekje ‘Fascinaties’ van de Stichting schrijven gaapt mij aandachtig aan. Verlangt zij iets van mij of verbeeld ik me dat maar? Dit boekje is mijns inziens ook grotendeels onwetend van de richting waarin tijdgeest, schrijver en meer van het universum zullen reilen en zeilen. Geen filosoof, wetenschapper of politicus kan de toekomst bevroeden, laat staan invullen, de voelsprieten van deze beginnende schrijver al helemaal niet. Ben je toch even betoeterd zeg! De handgreep van onze elektrische oven kijkt ferm naar mij op en zoekt naar brandstof voor de bestaansrede van zijn gastheer. Helaas geen ruimte voor nog meer existentialistische bespiegelingen nu. Ga zelf maar nog meer met je billen bloot, gast. Waaruit bestaan mijn schrijvende billen dan? Mijn privacygevoel, achterste van m’n tong willen sparen, de lange tenen van mijn toehoorders misschien? Of nog even vervolgend reputatieschade bij te veel zwervende woorden op zoek naar betekenis, ontbrekende vruchtbaar literaire bodem, snufje erkenning wellicht, wie zal het zeggen.

Paden, straten, steden treed ik met voeten, afdrukken van mijn halve zolen omzeilend hondenpoep en andere alledaagse polemiek. Met de nodige omzwervingen toch op m’n doel af, achteraf relativerend de stressvolle momenten, omarmend de oogst van opgedane ervaringen en belevenissen, hoe weinig soms ook geleefd. Tegeltjes wijsheden ten spijt doorkruis ik het pad door mij zelf min of meer toevallig uitgestippeld. Bescheidenheid siert de mens maar wel graag met mate zeg! Branie doet de rest maar de balast van beeldvorming ontkracht vaak de inhoud waarover het toch zou moeten gaan. Presentatie zorgt voor de juiste ontvangst van de boodschap zweren communicatiedeskundigen. Graag wel met inhoud zonder al teveel opsmuk en pr-gelobby dan, okay?

Weet je wat jij eens zou moeten doen klonk het een paar jaar geleden: ‘ga naar de KvK’. Direct echoot daar achteraan mijn mijmering ‘dan dient het wilskrachtige vuur wel eerst in je te ontbranden voor een geslaagd vervolg hierop’. Anders blijft je inschrijving een wassen neus zoals nu ook het inmiddels gedevalueerde begrip privacy. Slechts voor de vorm doen wij alles, vaandels en sikkels beeldhouwen nationale identiteit. Dat laatste denkt althans de leider van haar natie. Onderbuikgevoelens niet serieus genomen door intelligentsia, de laatste door die eerste weer argwanend onbegrepen. De macht onbemind door draagkrachtige lagen in de samenleving dus.
‘Niemand weet waarom de dag weer nacht wordt’ zong die ene Xander van Volumia ooit es. Wat is normaal, elitair, deskundig, talentvol en nog zo’n mysterieus beladen begrip literair? Wat zijn ze in de huidig gepolariseerde en verwrongen tijdgeest nog waard? Definities, waarden en begrippen steeds maar weer opnieuw ingevuld door leken en notabelen maar vooral het maatschappelijk(e) toeval. Ik neem mijn bril af voor dit geleuter en kijk op enige afstand door haar beslagen glazen. De visuele vorm van de dingen voor mij ligt vast, de invalshoek gelukkig nog niet. Het individu ademt dezelfde atomen als de vele materie en dat verbindt.

Een laatste toetsenbordaanslag onderstreept dit improviserende betoog, een verkenning naar het willekeurige moment in mijn mensenleven op zoek naar een vervolg dat smacht naar training en discipline. In samenspraak ongetwijfeld met een weerbarstige tijdgeest en een – volgens de Belgische psychiater De Wachter – borderline samenleving die pretendeert prestaties nog steeds belangrijker te vinden dan de menselijke maat. Maar alle logica voor zover ooit aanwezig geweest is allang vervlogen naar andere planeten en tijden.

Ieder individueel mens wordt geacht uniek te zijn en met een stille missie op deze aarde te leven.

Laten wij allemaal het licht blijven zien en liefde een kans blijven geven, zaadjes blijven strooien totdat een grasgoudengloed weer hernieuwd perspectief en nieuw leven zal geven aan mijn en onze hart(en). Dat wens ik jullie en mijzelf vanavond toe en al zwe(r)vend groet ik jullie toehoorders op weg naar nieuwe horizonten.

Dank je wel voor jullie – door mij zelf gecreëerde – verstrooide aandacht.

[Voordracht van improvisatie ‘zwe(r)vende fascinaties’ door ©Fons Wolterink voor Schrijverscafé Oscar, 24 november 2016 op locatie TAPE, Hommelstraat 66 te Arnhem]

wankel trapezekoord

die geniale vondst voorbij nu op weg naar gestoorde opinie

denk niet zwart-wit

‘they will not force us, not control us’

– van Muse dus –

roze bril leidt ook al af

apathische sleur bruut opgeschrikt

woordenstraatje van zwaar gemoed

druk bewandeld, nee met voeten getreden

open zenuwen badend in aanschijn zweet

bescheidenheid ondergraven door vlagen hoogmoed

ervaar de rijkdom van pas gemaaid gras, o ja?

gebogen ruggengraat draagt temperamentvol zacht karakter

overlevend rimpelingen water, toekomstige hoop in dat verschiet

geest uit raderenwerk systeem als ware de fles

gezonde variabelen vitaal onderuit

pianoklanken resoneren forte, verraden eigenzinnige inborst

als je wint vriendenmob paraat, diskwalificerend grijze massa

bekend tegen wil en dank: toch maar anoniem
[Fons Wolterink, 8 augustus 2016] FW

donkerte absorberend

..wat nou hè als onze mond kon kijken
het hart woorden tikt
de ziel slechts bedenkt

het hoofd waarneemt

de neus verfrist

je lichaam een omhullende liefdesmantel

emoties paraderend opgaan in verkoelen

oren en ogen meanderend jouw leven

hoe zou de wereld er dan uitzien,

vraag ik mij nu hardop af

zielsveel..

FW

zon in eigenzinnig gelaat

Je kent het wel: halfschuin terug knipogen tegen de hoogstaande zon met samengeknepen ogen voordat deze voor een poos achter een onschuldige witgrijze wolk verdwijnt. Mijmerend koester je haar aanwezigheid. Afhankelijk van jouw stemming en gebeurtenis ervaar je dit als opluchting of afzien. Daarbij brengt de dag in Mogadishu oorlogsspanning voorafgegaan door het gezamenlijk gebed terwijl in hartje Amsterdam cruisende homo’s hun luxeprobleempjes afwentelen op elkaar ondertussen bespuugd wordend door Nederlands-Marokkaanse cultuur-etters. De groene plastic gieter staat er werkloos bij in het volkstuintje tussen de Jordaanse hofjes, afgelopen regenperiode maakt hem nu nog overbodig. Een merel scheert over de menigte op zoek naar vers leven in de vorm van een regenworm. Het leven hobbelt door soms ruw onderbroken door bizarre schokken. Daar kan geen leger, premier of burgervader iets aan voorkomen. Ook de dierenwereld doet haar ding op strijd van leven en dood. Gewapende jeugdmillities patrouilleren op de gammele hoofdstraten voorzien van sigarettenpeuken vol geluk. Het licht valt en de schemeravond breekt een potje aan: volgt alledaagse rust of buitengewone daden van achterlijkheid? Van Nieuw-Zeeland tot Alaska, nee vooral Rio de Janeiro tot Amsterdam maar ook in zuid-noord gerichte wereldplaatsen: overal siddert, beeft en baadt de wereld in aanschijn van leven en dood.

[Fons Wolterink, 5 augustus 2016] FW

Fons

je vraagt je af, wie is hij

wat beweegt hem,

beter wat blokkeert hem

waarom doet ie als ie doet

– mijn blinde vlekken steeds kleiner

mijn mysterie alsmaar groter –

de stem zal klinken en een plaatsje zoeken

in de mondiale kakofonie

geremd door fatsoen en etiquette

politieke correctheid snel weggeslagen door emoties

schreeuwend om rechtvaardigheid

een weg banend door angstig landschap

op zoek naar liefde

knisperend als een vuur van verlangen

[Fons Wolterink, 5 augustus 2016] FW

wezensvreemd

onbeduidende schepsels krioelen verward

al lang berooid van bepakte idealen

bek dichtgeschroeid door het systeem

van winsten samenkomend in economische groei

nare gasten dicteren in onwetend maatpak van kennis

burgers stikkend door prak van onkauwbare lasten

bewegen voor de vorm

beeldvorming en schreeuwende uitingen regeren

decadente show gaat immer door

ik neem nog een appel

bijtend het zoetzuur: zuigend slurpende naar vitamines

broodnodig overbodige ballast lozend

uitkotsend gal van wereldse zaken

loeiend apathische windvlagen spelen op

nuttige diertjes weten ook niet beter dan te leven

Schuytgraaf in Arnhem bibbert net als Nederland en Europa

tectonische platen van politiek en macht veroorzaken deze siddering

onze wereld alsook het individu acteren zombie de nieuwe clown

Dotan’s schaduwwind omhuld haar

[Fons Wolterink, 5 augustus 2016] FW

onzekere algoritmes

.. wat als
alles zou passen in .., nee

uit de koker zou komen,

beraamd door ivoren torens,

waaruit ze je bekijken alsof zij een buitenaardse brigade vormen

op zoek naar controle, beter sturing

iedere gedraging geprogrammeerd in .. : algoritmes

tijdlijn van jouw dag opgeslagen in oneindige databanken

toekomst dan ideaal maakbaar?

alle ego’s niets meer of minder dan digitale eenheden

operatie vordert elke dag gestaag

belanghebbenden boeken progressie

.. grillen menselijk handelen alsook heersende emoties

onmogelijk te kanaliseren,

laat staan menselijke biologie vooral brein

bureaucratische surveillance doodlopende straat,

komt ooit uit..

collectieve ‘ervaringsgeweten’ valt niet te muteren

kunstmatige intelligentie groot goed als hulpmiddel, geen einddoel

informatie technologie: richt je blik dan maar op vastleggen van het heelal ..

bestaanszekerheid – iets meer – gegarandeerd!

[Fons Wolterink, 5 augustus 2016]

vice versa Wim Sonneveld’s dorp

..zoals een stroom beekt door coulissenlandschap 

hoor jij bij mij

knikkerende en touwtje springende jeugd al lang ingewisseld voor kids into digitale ‘shit’

– maar langs dat tuinpad –

diepe groeven in bezweet gezicht

een boer strobaalt grasoogst als in tetrisgedicht

donderregen dreigt als sociale controle buurtschap

tweetend buzzen wij luid aan dovemansoren gericht

oogst van eigengereide generatie

ergo bytes sluiten natuur niet uit

– ik was een kind en wist niet beter –

idealen sloffen van landweggetje nieuwbouwwijk in

retro anno nu gouden nostalgisch verlangen

geld uit ijle lucht gebakken zoete broodjes

gelijk bitcoins als duurzaam naoberschap

doorkijkhuizen – waar bankstel staat bij Mien –

steden van ontaarde lui in drugspanden

globale dorp letterlijk te kakken gezet

paradox essentie vooruitgang ná meer en meer

– wat leefden ze eenvoudig toen -.. 
[Fons Wolterink, 5 juni 2016]

levenscirkels

mallemolen van het leven  

emoties staan rede, nee laatste zit eerste in de weg

hoe dan ook

nu alles pais en vree

zomernatuurgevoel geeft laatste duwtje

voorspelbare wezens

koken gaar in eigen lichaamssap

zelfingenomen weifelende laven

op zoek naar doel via zandpad liever snelweg

briesje kietelt stoicijnse gelaat

avondschemer knipoogt naar verloren onschuld

kuddedieren

silhouetten verstilde tuinplanten kijken belangstellend toe

gekeuvel buitenmensen doet buurt vibreren

over half jaar slechts schim over

herfstige humeuren zetten boel weer op scherp

pathetische naïevelingen

brood en spelen gepasseerd

jaarwisseling oprit naar nieuwe kansen

lentekriebels ontluiken, ja zomer tettert weer door onze lijven

vuur, water, aarde en as

niet te vatten, doorvoel het maar

[Fons Wolterink, 4 juni 2016]

aardlingen

echte besef volgt na de valverlammende pijn dooft vuur euforie

takjes heupwiegden buiten in schemering

hoe mooi kon alles zijn

zomeravond

berusting over wat komen gaat

alles is er, hoe lang nog

zwarte onderstroom schuurt

alles waaraan wij hechten

emotionele sap verder geperst

dansende muggen

nostalgie voedt

het pure

ja slechts illusie

nagelbijtend stompje hoop

rookgordijnende spiegels 

klanken overstemmen

naakte chaos

aardlingen

[Fons Wolterink, 3 juni 2016]

..ervaar de rijkdom van gemaaid gras..