..Er moet mij iets van het hart. Vooral nu wij hier toch in een gezellig bruine kroeg zitten. Hoe ga jij om met je online veiligheid, identiteit en privacy binnen het huidig digitale tijdperk? Dat vraag ik mij wel eens af..

[historische impact] Terugkijkend op de onbezorgde jaren voorafgaand aan het huidig digitale tijdperk toen iedereen was als in zijn of haar echte leven. Zonder inmenging van buiten. Logischerwijs had je ook toen al je rechten en plichten. Zeker, die sociale en morele plicht aan je omgeving is er altijd al. Je hebt een relatie met je familie, partner, eventuele kinderen, buren, werkgever, Nederlandse overheid, verenigingen, sport en hobbyclubs, vrienden, kennissen en zo veel meer. Sommige mensen ervaren dit ook als een juk waaronder je leeft. Maar dit laatste even terzijde. Vaak lukt het samenleven wel op grond van het zoveel mogelijk respecteren van elkaars privacy en persoonlijke leven.

De eerste jaren na de opkomst van de pc en het ‘worldwideweb’ leek er ook nog geen vuiltje aan de lucht. Iedereen deed nog steeds zijn offline activiteiten. Online vergaapte hij of zij zich, weliswaar in takkentraag tempo via telefoonlijn en inlogmodem, aan de eerste online informatie en afbeeldingen. Afgezien van ieders persoonlijke gebeurtenissen en uitdagingen in zijn leven was online privacy nog niet echt een onderwerp. De nieuwsmedia stonden dan ook nog niet vol met achtergronden over de gevaren van cookies, wormen, de ‘cloud’ diensten, trojans en virussen. En al helemaal niet over cybergevaren en identiteitsfraude. Ja, sommige vooral mannelijke burgers gingen een paar uurtjes vissen aan een plaatselijk water zonder na te denken over hengelen naar online gegevens. Wat ik wil duidelijk maken betreft het volgende. Elke tijd heeft zijn problemen en grote uitdagingen voor elke burger en de gehele wereld. Dat zal altijd zo blijven.

[uitdaging of probleem] Wat nu in onze tijd wel zeer snel veranderd is de impact die de wereld achter onze smartphone, tablet, laptop en soms pc speelt op hoe wij handelen, denken, ervaren, voelen en reageren. Dus de beïnvloeding op onze alledaagse prikkels in de persoonlijke omgeving. De huidige technologische ontwikkelingen gaan snel en brengen veel voordelen waardoor wij steeds meer delen en samenwerken. Een belangrijk risico is die van beveiliging van onze online gegevens. De illusie dat dit gewoon mogelijk is blijkt de laatste tijd steeds meer een fata morgana. De digitale verslaving is inmiddels bij veel burgers al zo groot dat afstand doen van dit beveiligingslek in je privéleven geen optie meer is. Dat hebben de leveranciers van vaak gratis diensten als Netscape, Internet Explorer, Windows, de Facebook en Googles van deze wereld in krap twintig jaar toch maar mooi voor elkaar gekregen. Het op korte termijn gratis gewin levert afhankelijkheid op van machtige technologiereuzen. Nu al maar vooral op langere termijn kan dit leiden tot uitverkoop van je ideeën, creatieve vondsten, denken, opinies, handelingen en interactie met jouw sociale omgeving.
De technologiebedrijven maken op een handige manier veel gratis diensten commercieel onder het mom van jou als online gebruiker laten stralen naar je digitale omgeving. Het hangt vooral van jouw levensinstelling en visie af hoe je hiermee omgaat. Stop jij je hoofd wellicht terecht in het zand en ga je voor versleuteling van de informatie en kennis die je deelt? Of accepteer je de realiteit van surveillerende overheidsdiensten en ga je verder met je online leven zoals je altijd al deed? ‘Wishful thinking’ misschien en een naïef foutieve inschatting? Dat laatste vanuit een open houding in de verwachting dat de scherpe kantjes van het begluren en interpreteren van de burgers door schade en schande in de nabije toekomst vanzelf wel weer verminderen? Toch maar een persoonlijke wedloop beginnen dus met een onpersoonlijke overheid met patstellingen, stagnatie bij jezelf en onvoorziene kosten voorlief nemend? De twee mogelijkheden dienen door jou persoonlijk afgewogen te worden. Niemand kan dit voor je doen, de consequenties van jouw keuze en de verdere ontwikkelingen blijven ook onzeker.

[twee boeken, toekomstscenario’s] Twee wereldburgers hebben in boeken al eens een wellicht vooruitziende blik gegeven van ons toekomstscenario. De schrijvers Aldous Huxley in zijn sciencefiction roman ‘Brave New World’ en George Orwell in zijn dystopische boek ‘1984’. Kort gezegd waarschuwen zij in hun bekendste boeken die nog steeds grote invloed hebben. Vooral voor de actuele kwesties over privacy, vrijheid en overheidsinvloed binnen samenlevingen. Huxley laat zien dat verslaafde en onwetende consumenten en burgers worden volgestopt met amusement en zoethoudertjes zoals nu bijvoorbeeld in virtuele games, informatie en kennis als ook gratis erotisch amusement. Uiteindelijk maken zij door de overvloedige keuzevrijheid onverstandige keuzes in een technocratische samenleving. Hierin is leven en dood voorgeprogrammeerd en leidt wetenschappelijke vooruitgang tot onmenselijkheid. De Britse schrijver en journalist Orwell schrijft ‘1984’ als aanklacht tegen een mogelijk totalitaire staat en van maatregelen die de overheid oplegt die je van vrijheid- en prikkels beroven. Burgers die dus juist geen keuze meer hebben.

[dilemma of keuze] Mijn conclusie was al dat we moeilijk zonder onze digitale verslavingen kunnen. Wil je toch gewoon meedoen in de samenleving hoe behoudt jij dan toch je identiteit en soevereiniteit in je leven zonder overal afstand van te doen? Het afschermen van jouw unieke eigen identiteit dus zonder ó zo zoete privileges op te geven? Overheden en technologiegiganten als Facebook en Google hebben allen belang bij tevreden en vrije burgers. Toch is de geest uit de digitale of beter wetenschappelijke fles en zijn de keuzemogelijkheden enorm. De overheid is angstig voor sociale chaos en maakt gebruik van haar macht door bevriende zakelijke contacten in te zetten. Technologie, telecom- en beveiligingsindustrieën lijken steeds meer met overheden samen te spannen door nieuwe mogelijkheden te misbruiken om heimelijk burgers te begluren en wetten te overtreden. Vergeefse moeite wat mij betreft. Beter kunnen de overheden wereldwijd de relatie met burgers open en transparant houden. Dus liefde en vertrouwen naar haar burgers in plaats van een nieuwe wapenwedloop nu met haar eigen burgers als interne vijand. Streven naar wederzijds begrip zonder achterbakse afspraken en acties levert duurzaam werkbare verhoudingen op. Jij en ik dienen dan wel weer zelfdiscipline en verantwoordelijkheid aan te spreken. Dit om moreel en ethisch zo realistisch mogelijk om te gaan met alle keuzen, privacy en vrijheden..

[liefde boven angst] Zonder liefde voor jezelf kan een mens niet prettig leven, zeker niet met zijn omgeving. Tussen mensen is liefde boven angst de krachtigste emotie en stimulans om tot moois te komen. Liefde boven angst, uitdagingen zien boven problemen. Kansen pakken en beren op de weg omzeilen. Roeien met de riemen die je allemaal hebt. Clichématig misschien maar wel de enige mogelijkheid om uit de chaos en keuzes een gezamenlijke weg naar de toekomst te gaan. Omdenken van problemen bevat wat mij betreft niet uitsluitend positieve elementen maar vooral ook realisme en accepteren van je situatie. ‘Dwars’ blijven denken overigens ook. Een lastige maar wel werkbare oplossing voor je online veiligheid én jouw privacyvraagstuk. De overheid kun je beter te vriend houden dan nog verder in de gordijnen jagen. Nu zie je al steeds meer dat een politiek lamme overheid angstige en daardoor rare sprongen maakt. Zeker, de overheid en politiek dient haar draagvlak bij de kiezers te vernieuwen door duurzaam, consistent en langere termijngericht beleid. Wij als burgers tonen ballen door ons zelf te blijven maar wel met bewustzijn van de veranderende digitale wereld waarin we leven. Wanneer twee geliefden uitgaan van hun mooiste en sterkste punten kan de vonk overslaan. Vanuit passie, uitdaging, je eigenzinnige stijl en liefde ontstaan nog steeds de mooiste creaties en relaties. Niet vanuit woede, frustratie, conflicten, vechten, ingraven en kop in het zand steken.

Zo en nu pakken wij allemaal nog eens ons glas en toosten op het leven, onze gezondheid en de broodnodige ontspanning. Lekker vluchten uit de realiteit, zoals online via het internet, dat is ook wel eens lekker..

Hoe zie jij je online veiligheid en het privacyvraagstuk? © Fons Wolterink, Schrijversplatform Arnhem (SpA), voorgedragen in Café Meijers te Arnhem, donderdagavond 17 oktober 2013